བཞེས་སྒོའི་རིགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ མང་སུ་མང་སུ་ཅིག་ མང་སུ་སྦེ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ བཞེས་སྒོའི་རིགས་ཚུ་ རིམ་གྱིས་སྦེ་ མི་ཚུ་གི་ ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ མེད་ཐབས་མེད་པའི་ ཐོན་སྐྱེད་ཅིག་ལུ་ འགྱུར་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་དང་གཅིག་ཁར་ ཉོ་སྤྱོད་འབད་མི་ཚུ་གིས་ བཟའ་འཐུང་གི་རིགས་མ་འདྲཝ་དང་ སྤུས་ཚད་ དེ་ལས་ ཟས་བཅུད་ཀྱི་ དགོས་མཁོ་ཚུ་ ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ད་ལྟའི་ཆར་ རྒྱ་ནག་གི་ ཟས་རིགས་བཙོང་ཚད་དེ་ དངུལ་ཀྲམ་ས་ཡ་༢༩ ལས་བརྒལ་བའི་ཁར་ ཤུལ་མའི་ལོ་དག་པ་ཅིག་ནང་ ལོ་བསྟར་ཡར་འཕར་གྱི་ཚད་གཞི་དེ་ བརྒྱ་ཆ་༡༥ ལུ་ལྷོད་ནི་ཨིན་པའི་ ཚོད་དཔག་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
༡༩༦༠ ལོའི་མཇུག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གི་ཁ་ཟས་རིགས་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་ལས་འགོ་བཙུགས། སྤྱི་ལོ་༡༩༧༠ དང་ ༡༩༨༠ གི་བར་ན་ རྒྱ་ནག་གི་ཟ་འཐུང་གི་བཟོ་བཀོད་འདི་ སྣ་མང་འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་མ་ཚད་ བཞེས་སྒོ་ཚུ་གིས་ ཁོང་གི་གདོང་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ནི་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ ཟ་འཐུང་བཟོ་གྲྭ་ལས་སྡེ་གཙོ་བོ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ནུག། ཁྲོམ་འདི་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ རྒྱ་སྐྱེད་འགྱོ་བའི་བསྒང་ལས་ བཞེས་སྒོ་གི་ཟ་འཐུང་གི་ཚོང་འབྲེལ་འདི་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་ནི་འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་མ་ཚད་ བིསི་ཀིཊ་དང་ ཉམས་སྲུང་འབད་དེ་ཡོད་པའི་ ཤིང་འབྲས་ཚུ་ཡང་ ཐོན་འགོ་བཙུགས་ནུག། ཨིན་རུང་ ཟ་འཐུང་གི་དབྱེ་བ་ཁ་གསལ་ཅིག་མེདཔ་ལས་ བཞེས་སྒོ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༠ ལོ་གྲངས་ནང་ ནང་འཁོད་ཀྱི་ བཞེས་སྒོའི་རིགས་ ཆ་ཚང་སྦེ་ བཟོ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ བཞེས་སྒོ་བཟོ་མི་ ལེ་ཤ་ཅིག་ར་ འཐུས་ཤོར་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། འབྲུ་སྣ་ འབྲུ་སྣ་ ཕྱེ་མ་བླུགས་མི་ ཀེ་བ་ ཕགཔ་ ཀེ་བ་ ཕྱེ་མ་བླུགས་མི་ འབྲུ་སྣ་ མ་ཟ་མི་ ཤ་ བྱ་ ཉ་ ཉ་སྐམ་དང་ ཚལ་ལུ་ སྐམ་ཤིང་ཚུ་ བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཟ་འཐུང་གི་ཟ་འཐུང་གི་ཁྲོམ་རའི་བགོ་བཤའ་འདི་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ རྒྱ་སྐྱེད་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དུས་རབས་༢༠ པའི་མཇུག་བསྡུ་ཁམས་ཅིག་ལས་ འདས་པའི་ལོ་ཚུ་ནང་ ཟ་འཐུང་གི་ཚད་གཞི་འདི་ ཡར་སེང་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ད་ ཟ་འཐུང་གི་ཁྲོམ་ཁར་ ཡར་འཕར་གྱི་ཚད་གཞི་འདི་ སྤྱིར་སྙོམས་ལས་ བརྒྱ་ཆ་༢༠ ཡར་སེང་སོང་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱ་ནག་གི་ཟ་འཐུང་ཚོང་ཁང་ནང་ ཟས་རིགས་བཟོ་གྲྭའི་གནས་ཚད་འདི་ གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ལུ་འགྱུར་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་དང་དུས་མཚུངས་ ཟས་རིགས་མ་འདྲཝ་དང་ དབྱེ་བ་ཚུ་ཡང་ གནམ་མེད་ས་མེད་ ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ཤང་པུ་གིས་ ཟ་འཐུང་བཟོ་གྲྭ་ལས་སྡེ་གི་ དབྱེ་དཔྱད་པ་ཚུ་གིས་ ལྟ་བཤལ་བཟོ་གྲྭ་གོང་འཕེལ་འདི་གིས་ དལ་ཁོམ་གྱི་ཟ་འཐུང་བཟོ་གྲྭ་འདི་ ཚད་ཅིག་ཁར་ གོང་འཕེལ་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན། བཞེས་སྒོའི་རིགས་ཚུ་གིས་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ ཡར་རྒྱས་དང་ གསར་གཏོད་ཀྱི་ མཐོ་རིམ་གསརཔ་ནང་འཛུལ་ཡོདཔ་ཨིན། ཚན་རིག་དང་འཕྲུལ་རིག་ནང་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་མི་འདི་གིས་ བཞེས་སྒོ་གི་སྤུས་ཚད་འདི་ ཡར་དྲག་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ བཞེས་སྒོ་གི་སྤུས་ཚད་འདི་ ཡར་དྲག་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ བཀག་མ་ཚུགས་པའི་ གནད་དོན་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། ད་རེས་ནངས་པར་ བཞེས་སྒོའི་རིགས་ཚུ་ བཙོང་མི་འདི་ བཞེས་སྒོ་དང་ གསོ་བའི་ཁ་སྐོང་ཚུ་ལས་ གཉིས་པ་ཨིནམ་ད་ བཞེས་སྒོ་བཟོ་མི་ ཅ་ཆས་ཚུ་ བཞེས་སྒོ་གཙོ་བོ་ཅིག་ལུ་ འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན།
༉ སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠-༢༠༡༣ ལུ་ རྒྱ་ནག་གི་ཟ་འཐུང་ཚོང་ཁང་དབྱེ་དཔྱད་དང་ མ་རྩ་གཞི་བཙུགས་ཀྱི་ ཐབས་བྱུས་ཞིབ་འཚོལ་སྙན་ཞུ་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ཤང་པུ་གྲོས་བསྟུན་གྱིས་ གསར་བཏོན་འབད་མི་དང་འཁྲིལཝ་ད་ མི་ཚུ་གི་འཚོ་བའི་གནས་ཚད་ཡར་དྲག་གཏང་མི་འདི་གིས་ བཟའ་འཐུང་གི་ཚོང་ལམ་འདི་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་མས། དེ་འབདཝ་ལས་ བཞེས་སྒོ་བཟོ་གྲྭ་ལས་སྡེ་གི་ འཆར་སྣང་འདི་ སྣང་མེད་བཞག་མི་ཚུགས། ཁྲོམ་འདི་ ག་གིས་བཟུང་སྟེ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་གོ་སྐབས་འདི་ འཕྱོག་དགོ། ཟས་རིགས་བཟོ་གྲྭ་འདི་ ཟ་ཆས་བཟོ་གྲྭ་ལས་སྡེ་གི་ ཤུགས་གཙོ་བོ་ཅིག་ལུ་ འགྱུར་འོང་ཟེར་ དོགས་པ་མེདཔ་ཨིན་པས།